PDF Opties

Paragraaf Duurzaamheid

Duurzaamheid: voldoen aan internationale afspraken en samenwerken in de Leidse Regio

We hebben de consequenties van het klimaatakkoord van Parijs, het regionaal energieakkoord Holland Rijnland en andere (inter)nationale afspraken vertaald naar onze eigen gemeente. Zowel zelfstandig als in samenwerking met gemeenten in de Leidse Regio gaan we daadkrachtig werken aan verduurzaming van Oegstgeest en de regio.

Op 1 juni 2017 heeft de gemeenteraad het ambitiedocument De toekomst is nu; duurzaam Oegstgeest unaniem vastgesteld. Het realiseren van deze ambities is niet alleen een gemeentelijke, maar ook een breed maatschappelijke opgave en heeft voelbare consequenties voor iedereen. Van ons vraagt dit een transitie naar een duurzame organisatie en een meerjarige borging van de kennis en ervaring. Van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties vraagt dit ook een extra stap, namelijk bewustwording, kennis krijgen en handelen.

Het duurzaamheidsbeleid is tot stand gekomen na actieve participatie van inwoners, bedrijven en organisaties uit het dorp en spitst zich toe op drie thema's en concrete doelstellingen. Deze doelstellingen worden bereikt door inzet en samenwerking van overheden, inwoners, bedrijven en organisaties. We zijn sinds 2018 aan de slag met het uitvoeringsprogramma Impuls duurzaam Oegstgeest en willen hiermee in 2050:

  • als gemeenschap energieneutraal zijn. Dit betekent dat we geen CO2 meer uitstoten;
  • klimaatbestendig en waterrobuust zijn. Dit betekent dat we ons voldoende hebben aangepast aan het veranderend klimaat;
  • een circulaire economie hebben. Dit betekent dat we beschikbare grondstoffen zo lang mogelijk in de keten houden en reststromen zo hoogwaardig mogelijk hergebruiken.

De gemeenteraad heeft ook leidende principes vastgesteld. Deze principes helpen ons om koersvast te blijven in een omgeving met veel ontwikkelingen. Daarbij vormen ze het toetsingskader in besluitvorming. De leidende principes zijn:

  • Duurzaamheid is verantwoordelijkheid nemen. Dit betekent: geen afwenteling in de tijd, in ruimte of op andere mensen. Anderen mogen geen nadelen ondervinden van onze welvaart.
  • De lange termijn is korte termijn geworden. Door in besluitvorming de kosten en baten van de levensduur van ontwikkelingen mee te wegen, wegen we langetermijnresultaten af tegen kortetermijnlasten.
  • Duurzaamheid is People Planet Profit: het ideale evenwicht tussen People (mensen), Planet (aarde) en Profit (winst). Hierom gaan we integraler kijken naar ons eigen beleid op alle domeinen. Maatschappelijke voordelen van beslissingen die zich niet makkelijk in geld laten uitdrukken (zoals sociale cohesie, welzijn en gezondheid) wegen we voortaan mee bij beslissingen.

Uitvoeringsprogramma 2019-2022 Impuls duurzaam Oegstgeest

Om de doelstellingen te bereiken heeft de gemeenteraad besloten (Z/17/101427/196536) om voor de uitvoering een programmaorganisatie in te richten. De aansturing van het programma vindt plaats vanuit het programma Bestuur. Verschillende teams in de organisatie voeren de maatregelen uit, in samenwerking met andere overheden, inwoners, bedrijven en organisaties.

In het in 2018 vast te stellen uitvoeringsprogramma Impuls duurzaam Oegstgeest staan de doelen en de bijbehorende aanpak, monitoringstools en concrete maatregelen om de doelen te behalen. De focus voor de komende jaren ligt op het in beeld brengen van de opgaven en het boeken van concrete resultaten. Voorbeelden hiervan zijn het opstellen van een warmtevisie, een klimaatstresstest, het opstellen en opvolgen van maatwerkadviezen voor gemeentelijk/maatschappelijk vastgoed, het inrichten van een duurzaamheidsfonds en het oprichten van een netwerk van energieambassadeurs in het dorp. Hiermee zijn we goed voorbereid op samenwerkings- en meekoppelkansen (zie Begrippenlijst) en toekomstige wettelijke verplichtingen. Daarnaast faciliteren en informeren we inwoners om te verduurzamen.

Energietransitie

Het realiseren van de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn, pakken wij regionaal aan. Samen met de gemeenten van de regio Holland Rijnland, de provincie Zuid-Holland, de Omgevingsdienst West-Holland, het hoogheemraadschap van Rijnland en het samenwerkingsorgaan Holland Rijnland hebben wij het regionaal energieakkoord ondertekend. Dit was tijdens het regiocongres van Holland Rijnland op 27 september 2017. In het akkoord hebben alle partners de ambitie vastgelegd om in 2050 als regio energieneutraal te zijn. Ook is toegezegd een bijdrage te leveren met financiële middelen en capaciteitsinzet. Door de gezamenlijke aanpak met publieke en private partijen worden projecten opgeschaald en innovaties sneller toegepast. Het energieakkoord heeft zes inhoudelijke uitvoeringslijnen, die wij naar concrete maatregelen en resultaten voor Oegstgeest hebben vertaald:

  • Energiebesparing: de regionale ambitie is om in 2025 2,5 petajoule (PJ) energie te besparen ten opzichte van 2014. Inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en gemeenten moeten inzetten op besparing in de gebouwde omgeving. Concrete ambities voor 2019 zijn:

- energiescans voor gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed

- wijkgerichte aanpakken

- het werven en opleiden van energieambassadeurs

We brengen bestaande subsidies beter in kaart en onder de aandacht van inwoners, Oegstgeester ondernemers en organisaties. Dit doen we door het inrichten van kennisportalen, zoals het Duurzaam Bouwloket. We bevorderen energiebesparing door woningisolatie en particuliere opwekking. Hiervoor richten we een duurzaamheidsfonds op, waaruit inwoners gunstige leningen voor het aanbrengen van zonnepanelen en het toepassen van energiebesparende maatregelen kunnen krijgen. Het college werkt de beleidsregels uit voor het gebruik van het fonds en legt deze in 2019 aan de gemeenteraad ter goedkeuring voor. Tot slot kan verduurzamen niet zonder bewustwording van mensen. Een duidelijke communicatiestrategie helpt daarbij. In 2019 lanceren we de communicatiecampagne 'Ga Goed', die bestaat uit een website en jaarlijks een of meerdere losse campagnes. Ook willen we helpen bij de Dag van de Duurzaamheid, waarbij speciaal aandacht is voor basisscholen.

  • Ruimte en energie: de regionale ambitie is om in 2025 2,5 PJ duurzaam opgewekte elektriciteit te realiseren door 0,7 PJ op daken, 1 PJ door zonnevelden en 0,8 PJ door windturbines. Concreet doel voor 2019 is een haalbaarheidsonderzoek naar ruimtelijke inpassing van een zonneweide in het hoogspanningstracé bij verkabeling.
  • Zon op daken: doel is om meer energie op te wekken door middel van zonnepanelen, door vraag en aanbod (daken) met elkaar in contact te brengen. Concrete resultaten voor 2019 zijn twee bijeenkomsten voor verschillende doelgroepen (bedrijven, woningcorporaties, maatschappelijke organisaties) en sluiten van een regionale green deal Verduurzaming huurwoningen.
  • Warmte: om in 2050 een aardgasvrije regio te zijn, denken we over betaalbare en technisch haalbare alternatieven voor aardgas. In 2019 willen we een warmtevisie formuleren die op wijk- of buurtniveau de opties in beeld brengt. Voorbeelden hiervan zijn all electric of een warmtenet.
  • Duurzame mobiliteit: de aanpak ligt in het versterken en opschalen van lokaal gemeentelijk beleid en projecten. In 2019 willen we zorgen voor extra elektrische oplaadpunten en meer gebruik van alternatieve schone modaliteiten stimuleren en faciliteren, zoals fietsen en openbaar vervoer.
  • Greenports en energietransitie: de Greenport-managers verkennen wat de drie Greenports (zie Begrippenlijst) doen op het gebied van duurzaamheid en hoe die initiatieven vanuit het regionale energieakkoord kunnen worden versterkt. De regio signaleert vooral kansen op het terrein van energiebesparing, warmte en mobiliteit.

Klimaatadaptatie

Het realiseren van de ambitie, om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn, pakken wij aan volgens de lijn van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Het DPRA, dat de Deltacommissaris met Prinsjesdag 2017 heeft gepresenteerd, is onderdeel van het Nationaal Deltaprogramma. Dit programma beschermt Nederland tegen overstromingen, zorgt voor voldoende zoet water en draagt bij aan een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting van Nederland. Het DPRA moet zorgen voor een versnelling en intensivering van het aanpassen van de leefomgeving aan de veranderingen van het klimaat. Het plan houdt in dat overheden ervoor gaan zorgen dat schade door hittestress, wateroverlast, droogte en overstromingen zo min mogelijk toeneemt. Zij letten daarop bij de aanleg van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen, het opknappen van bestaande bebouwing, vervanging van rioleringen en wegonderhoud.

Het DPRA beoogt het proces van ruimtelijke adaptatie minder vrijblijvend te maken, op basis van afspraken over de doelen, de werkwijze en de monitoring van de uitvoering. Daarvoor wordt de methodiek van ‘weten, willen, werken’ gehanteerd:

  • Weten: in beeld brengen wat de kwetsbaarheden zijn. In 2019 willen we inzicht hebben in de kwetsbaarheid voor weersextremen. Daarvoor starten wij in 2018 een klimaatstresstest, samen met het hoogheemraadschap van Rijnland. De uitkomsten hiervan zijn input voor risicodialoog met relevante partners. Deze risicodialoog willen wij eveneens in 2019 voeren. Ook willen we volgend jaar de communicatiecampagne Ga Goed gebruiken voor omgaan met extreem weer (hitte, droogte en wateroverlast).
  • Willen: ambities en strategieën formuleren. Dit deel van het DPRA volgt in 2020.
  • Werken: aan de slag gaan om onze leefomgeving klimaatbestendig en waterrobuust te maken. Dit deel van het DPRA volgt na 2020.

Circulaire economie

Als gemeente richten wij ons primair op de werkzaamheden waarop wij het meeste invloed hebben. Wat betreft de circulaire economie is dit de inzameling van het huishoudelijk afval. Bij het programma Natuur en landschap gaan wij hier uitgebreider op in.

Financieel

In het coalitieakkoord Groen, Sterk en Betrokken is een structureel jaarlijks bedrag van € 285.000 bestemd voor duurzaamheid. In 2019 stellen wij ook € 300.000 startkapitaal beschikbaar voor een revolverend fonds.